Cây Điều Nhuộm (Điều Màu )
Tên thường gọi: Cây Điều Nhuộm, Điều Màu, Cà-Ri
Tên khoa học: Bixa orellana L.,
Họ Bixaceae
Bộ Malvales (cùng bộ với cây bông vải, giâm bụt, đậu bắp, đay cách...)
- Các tên khoa học cũ đã từng gọi: Bixa acuminata, B. americana, B. odorata, B. platycarpa, B. purpurea, B. tinctoria, B. upatensis, B. urucurana, Orellana americana, O. orellana
- Tên Anh: annatto, anatto, lip stick tree, annatto tree
- Tên Pháp: rocouyer, annato, annato, orelana
.
...(Hình1: Dạng cây Điều Nhuộm)..................(Hình 2:Hoa, trái Điều Nhuộm)
....
.
....(Hình3: Trái già và chín).....................(Hình 4:Hột Điều Nhuộm chín)
(Hình 2 và 4 trích từ www-ang.kfunigraz.ac.at/~katzer/engl/generic_frame.html?Bixa_ore.html )
- Phân bố: Nguồn gốc nam Mỹ (Brazil). Phân bố Phi châu, châu Mỹ Latin, Phillippines và 1 số nước ĐNÁ.
- Công dụng: Lấy phần ngoài vỏ hột (bao quanh hột) làm màu nhuộm thực phẩm (thường dùng trong pha chế bột cà ri nên cây cũng gọi là cây Cà-Ri). Màu đỏ này là 1 hợp chất các apocarotenoids trong đó bixin (9'Z-6,6'-diapocarotene-6,6'-dioate) quan trọng nhất (tổng các carotenoids và apocarotenoids có thể đạt đến 7% trọng lượng hột khô (Phytochemistry, 41, 1201, 1996), tan tốt trong dầu, mỡ nóng. Lá được người Brazil xắc uống trị bệnh tim, bao tử, có tính nhuận tràng nhẹ. Dịch lá được dân vùng Amazone nhỏ trị bỏng mắt. Tro lá dùng trị sốt và sốt rét (Peru). Dầu Annatto (Bixin) là 1 chất chống tia cực tím và chống oxyd-hoá giúp bảo vệ gan thường được sử dụng trong các bệnh viện.
- Đặc tính thực vật: Cây cao 5-10 m, dạng bụi, Trái mọc chùm, hình tim, đỏ tươi đến nâu khô khi chín, mang đến 50 hột/trái. Hột khô chứa 40-45% cellulose, 3,5-5,5% sucrose, 0,3-0,9% tinh dầu, 3% fixed oil, 4,5-5,5% sắc tố và 13-16% protein, trong đó có nhiều alpha- và beta-carotenoids.
Hiện công ty Việt Ấn (sản xuất bột cà ri, ngủ vị hương...) đang thu mua trái Điều Nhuộm rất nhiều tại các tỉnh ĐNBộ!
Tên thường gọi: Cây Điều Nhuộm, Điều Màu, Cà-Ri
Tên khoa học: Bixa orellana L.,
Họ Bixaceae
Bộ Malvales (cùng bộ với cây bông vải, giâm bụt, đậu bắp, đay cách...)
- Các tên khoa học cũ đã từng gọi: Bixa acuminata, B. americana, B. odorata, B. platycarpa, B. purpurea, B. tinctoria, B. upatensis, B. urucurana, Orellana americana, O. orellana
- Tên Anh: annatto, anatto, lip stick tree, annatto tree
- Tên Pháp: rocouyer, annato, annato, orelana
. ...(Hình1: Dạng cây Điều Nhuộm)..................(Hình 2:Hoa, trái Điều Nhuộm)
..... ....(Hình3: Trái già và chín).....................(Hình 4:Hột Điều Nhuộm chín)
(Hình 2 và 4 trích từ www-ang.kfunigraz.ac.at/~katzer/engl/generic_frame.html?Bixa_ore.html )
- Phân bố: Nguồn gốc nam Mỹ (Brazil). Phân bố Phi châu, châu Mỹ Latin, Phillippines và 1 số nước ĐNÁ.
- Công dụng: Lấy phần ngoài vỏ hột (bao quanh hột) làm màu nhuộm thực phẩm (thường dùng trong pha chế bột cà ri nên cây cũng gọi là cây Cà-Ri). Màu đỏ này là 1 hợp chất các apocarotenoids trong đó bixin (9'Z-6,6'-diapocarotene-6,6'-dioate) quan trọng nhất (tổng các carotenoids và apocarotenoids có thể đạt đến 7% trọng lượng hột khô (Phytochemistry, 41, 1201, 1996), tan tốt trong dầu, mỡ nóng. Lá được người Brazil xắc uống trị bệnh tim, bao tử, có tính nhuận tràng nhẹ. Dịch lá được dân vùng Amazone nhỏ trị bỏng mắt. Tro lá dùng trị sốt và sốt rét (Peru). Dầu Annatto (Bixin) là 1 chất chống tia cực tím và chống oxyd-hoá giúp bảo vệ gan thường được sử dụng trong các bệnh viện.
- Đặc tính thực vật: Cây cao 5-10 m, dạng bụi, Trái mọc chùm, hình tim, đỏ tươi đến nâu khô khi chín, mang đến 50 hột/trái. Hột khô chứa 40-45% cellulose, 3,5-5,5% sucrose, 0,3-0,9% tinh dầu, 3% fixed oil, 4,5-5,5% sắc tố và 13-16% protein, trong đó có nhiều alpha- và beta-carotenoids.
Hiện công ty Việt Ấn (sản xuất bột cà ri, ngủ vị hương...) đang thu mua trái Điều Nhuộm rất nhiều tại các tỉnh ĐNBộ!
Nhận xét
Đăng nhận xét